Frances Hodgson Burnetts jeugdklassieker De geheime tuin (The Secret Garden, 1911), werd in 1912, 1960, 1975, 1977, 1984, 2019 en 2022 vertaald of bewerkt. Deze vertaalzolderpodcast - in samenwerking met Filter, tijdschrift over vertalen - spreken Anne van Buul, Eva Wissenburg en Daan Stoffelsen over vooral de vertalingen van Imme Dros en Margaretha van Andel. We praten over hoe ze omgaan met het Yorkshire dialect, frases die je racistisch kunt lezen, en de grotere kwestie of je een disbalans in een verhaal moet herstellen in je bewerking. En natuurlijk waarom er überhaupt hervertalingen zijn.

Intro: Enne Koens
Muziek: Eva Wissenburg & Jaap van Hoogmoed
Montage: Anne van Buul

Lees vanaf 15 mei op https://www.tijdschrift-filter.nl/ Daans blog over één scène - het gesprek met het roodborstje - bij alle zeven de vertalingen en bewerkingen.

Voor het theoretische deel van deze podcast hebben we ons gebaseerd op het Filterdossier over het thema hervertaling uit 2014 - https://www.tijdschrift-filter.nl/jaargangen/2014/213/ - en het artikel van Rokus Hofstede dat daarna nog volgde: https://www.tijdschrift-filter.nl/jaargangen/2014/214/waarom-hervertalen-notities-uit-de-praktijk-15-19/

Daan schreef eerder voor Athenaeum.nl over De geheime tuin: https://athenaeumscheltema.nl/recensies/2022/frances-hodgson-burnetts-de-geheime-tuin-laat-je-dromen-over-een-helende-natuur

De vertalingen:

- Frances Hodgson Burnett, De geheime tuin, vertaald door G.W. Elberts (A.W. Sijthoff, 1912)

- Frances Hodgson Burnett, De geheime tuin, vertaald door Elsa Veegens-Latorf (V.A. Kramers, 1960) [noot: in de catalogus van de Koninklijke Bibliotheek staat 'nieuwe Nederlandse bewerking naar het Engels']

- Frances Hodgson Burnett, De geheime tuin, vertaald door Ruth Wolf, met illustraties van Karen Bodenhausen (Kosmos, 1975)

- Frances Hodgson Burnett, De geheime tuin, vertaald door Ary Verhaar (Kruseman, 1977)

- Frances Hodgson Burnett, De geheime tuin, naverteld door Els Pelgrom, met illustraties van Mance Post (Wolters-Noordhoff, 1984)

- Frances Hodgson Burnett, De geheime tuin, vertaald door Imme Dros, met illustraties van Linde Faas (Leopold, 2019)

- Frances Hodgson Burnett, De geheime tuin, bewerkt door Margaretha van Andel, met illustraties van Daphne Louter (Lemniscaat, 2022)

De vertaalzolder, aflevering 1: Sapristi, over het (her)vertalen van Kuifje, met Anne van Buul, Daan Stoffelsen en Eva Wissenburg.

Het ging vooral over

- De Blauwe Lotus (Le Lotus Bleu, 1936, kleureneditie 1946, vertaling François van der Drift (?) 1947, hertekende editie 1973, hervertaling René van de Weijer 1987)
- De zonnetempel (Le temple du soleil, 1949, vertaling François van der Drift (?) 1949, hervertaling René van de Weijer 1982)
- De zaak Zonnebloem (L'affaire Tournesol, 1956, vertaling François van der Drift (?) 1956, hervertaling René van de Weijer 1984)
- De juwelen van Bianca Castafiore (Les bijoux de la Castafiore, 1963, vertaling Franke van de Weijer (?) 1963, hervertaling René van de Weijer 1986)
- Kuifje en de Picaro's (Tintin et les Picaros, 1976, vertaling Franke van de Weijer (?) 1976 en René van de Weijer, hervertaling 1986)

Met dank aan: de vertalers van Kuifje, Marc F. Belloy, François van der Drift (ook wel François Rosa of Paul Davay), Franke van de Weijer, René van de Weijer (en Stanneke Wagenaar) en Ernst Pommerel, vertaler uit het Chinees Annelous Stiggelbout, en Kees Langerak, hoofdredacteur Duizend Bommen! bij het Hergé Genootschap. En natuurlijk Stichting Filter, die ons samenbracht.

Intro: Enne Koens
Muziek: Eva Wissenburg & Jaap van Hoogmoed
Montage: Anne van Buul

Lees het interview met René van de Weijer en Stanneke Wagenaar op de website van Filter: www.tijdschrift-filter.nl/webfilter/do…ke-wagenaar/

Lees Daans blog over '(Her)vertaalde verhaspelingen: Jansen en Janssen': www.tijdschrift-filter.nl/webfilter/vr…-stoffelsen/

Reacties? de-vertaalzolder@proton.me

De vertaalzolder, aflevering 2: Denappel, over het vertaaloeuvre van Bette Westera, met Anne van Buul, Daan Stoffelsen en Eva Wissenburg.

In de tweede aflevering van de Vertaalzolderpodcast bespraken we de eerste feedback op de podcast (en de naam!), en Bette Westera's vertalingen van Axel Schefflers Gobbly Goat, Gijsje Geit (2016), Astrid Lindgrens Alla ska skova, Alles gaat slapen (2019), Rachel Brights The Squirrels who Squabbled, Twee vechtende eekhoorntjes (2017), en The Whale Who Wanted More, De walvis wilde meer (2021), en Julia Donaldsons Zog, Draak Dries (2010). Met dank aan uitgeverijen Gottmer en Querido, die bestanden van de oorspronkelijke teksten aanleverden, en Bette Westera zelf, die op een aantal vertaalvragen inging, naar de namen, het woord 'denappel' en de verschuivingen in deze tekst.

Lees op de site van Filter Daans begeleidende blog over Bette Westera's vertaling Alles gaat slapen: www.tijdschrift-filter.nl/webfilter/vr…-stoffelsen/

Intro: Enne Koens
Muziek: Eva Wissenburg & Jaap van Hoogmoed
Montage: Anne van Buul

Bekijk de geografische verspreiding van woorden voor dennenappel bij vormgever Frans van der Vleuten, @geographic.designer op Instagram: www.instagram.com/p/DJtIP9xIS1j/. De verspreiding is terug te vinden in de Database van de Zuidelijk-Nederlandse Dialecten (dsdd.ivdnt.org/DSDD/search/map?dir=0&word=denappel) en de elektronische Woordenbank van de Nederlandse dialecten (ewnd.ivdnt.org/boeken/woord/329389).

Twee versies van het lied Alla ska skova: www.youtube.com/watch?v=Jkxge9gwVAI & www.youtube.com/watch?v=25rTK08-__I
Een indruk van Marit Törnqvists prentenboek bij Astrid Lindgrens lied Alles gaat slapen www.youtube.com/watch?v=MIETUfG2iC0

Reacties? de-vertaalzolder@proton.me

De vertaalzolder, aflevering 3: Fnaas, over en met de winnaar van de Filter Vertaalprijs voor Kinder- en Jeugdboeken, Henrieke Herber, met Anne van Buul, Daan Stoffelsen en Eva Wissenburg.

In de derde aflevering van de Vertaalzolderpodcast bespraken we Enrico Galliano's De woordredders (La società segreta dei salvaparole, met illustraties van Stefano Tambellini), vertaald door Henrieke Herber (en de concurrentie).

Lees op de site van Filter Daans begeleidende blog over enkele concrete voorbeelden uit de podcast, en met name de vertaling van het scabreuze lemma 'vanvera' naar 'flauwekul': www.tijdschrift-filter.nl/webfilter/vr…-stoffelsen/
Beluister de Grote Vriendelijke Podcast over (onder andere) Herber en de Vertaalprijs: degrotevriendelijkepodcast.nl/aflevering…der-geest/
Lees op diezelfde site het interview met Henrieke Herber: www.tijdschrift-filter.nl/webfilter/ac…jeugdboeken/
En het juryrapport bij de prijs: www.tijdschrift-filter.nl/filter-verta…boeken-2025/

Intro: Enne Koens
Muziek: Eva Wissenburg & Jaap van Hoogmoed
Montage: Anne van Buul

De P.S. van Daan gehoord? Op je vijf favoriete (vertaalde) kinderboeken stemmen kan op stem.degrotevriendelijkepodcast.nl/, tot en met 2 november.

Reacties? de-vertaalzolder@proton.me

De vertaalzolder, aflevering 4: Petsen, over het oeuvre van Davide Morosinotto en zijn vertalers Manon Smits en Pieter van der Drift, met wie Anne, Eva en Daan ook beeldbelden.

Lees op de website van Filter de blogpost van Daan: https://www.tijdschrift-filter.nl/webfilter/vrijdag-vertaaldag/2026/week-1-daan-stoffelsen/

Intro: Enne Koens
Muziek: Eva Wissenburg & Jaap van Hoogmoed
Montage: Anne van Buul